İlaç kullanımının ve psikososyal tedavinin rolü

Bipolar bozukluğun mümkün olan en kısa sürede tedavi edilmesi ve tıbbî gözlem altında tutulması son derece önemlidir. Çoğu hasta uygun tedavi sayesinde değişen duygudurumlarını ve semptomları kontrol altına alabilmektedir. Bipolar bozukluk nükseden bir hastalık olduğu için uzun dönemde koruyucu bir tedavi gereklidir. Hastalığı uzun vadede kontrol altına alabilmek için, ilaç tedavisi ve psikososyal tedavinin bir arada uygulanması tavsiye edilmektedir.

Doktorun rolü

Doktor büyük bir ihtimalle değişen duygudurumlarını dengelemek için sürekli bir tedavi önerecektir. Ancak tedavi esnasında bile, duygudurum değişimleri görülebilir. Bu hemen doktora bildirilmelidir. Böylece doktor tedavi planını uyarlayarak ciddi bir epizodun önüne geçebilir. Bu nedenle doktorla yakın irtibat halinde olup tedaviyi ya da durumu ilgilendirebilecek herhangi bir şeyi kendisiyle konuşmak önemle tavsiye edilmektedir.

İlaçlar

“Duygudurum dengeleyiciler” olarak bilinen ilaçlar genellikle bipolar bozukluğu olan hastaların ruhsal değişimlerini dengelemek için doktor tarafından verilir. Bu tedaviye genellikle uzun bir süre (yıllarca) devam edilir. Ancak ilaç tedavisine rağmen ortaya çıkan depresyon ve mani epizotlarını tedavi etmek amacı ile kısa dönemler için diğer terapiler de ilave edilebilir.

Antipsikotikler

Bipolar bozukluğun tedavisi için ayrıca atipik antipsikotik ilaçlar da kullanılmaktadır. Bu ürünler akut mani tedavisinde ve psikotik semptomların hafifletilmesinde son derece önemlidir.

Lityum

Lityum çok uzun zamandır maninin kontrol edilmesi ve manik ve depresif periyotların nüksetmesinin önlenmesi için kullanılmaktadır.

Antikonvülsanlar

Özellikle tedaviye uygun biçimde yanıt vermeyen hastalarda, antikonvülsanlar bazen lityumla birlikte alternatif ve ruh hali dengeleyicisi olarak kullanılmaktadır.

Bir yeni nesil antikonvülsan tedavisi de ruhsal durum değişimlerini dengelemek için kullanılmaktadır.

Benzodiazepinler

Güçlü benzodiazepinler, uykusuzluk sorunu yaşayan hastaların daha iyi uyumalarını sağlamaktadır. Ancak, bu ilaçlar bağımlılık yapabileceği için kısa dönemler için verilirler.

Doktorunuza ne anlatmalısınız:

• Duygudurumunuzdaki tüm değişiklikleri doktorunuza bildirmeniz tavsiye edilmektedir. Böylece ilaç tedavisine başlayarak, ortaya çıkabilecek ciddi bir manik ya da depresif epizodu önleyebilirsiniz.
• Doktorunuz, reçetesiz ilaçlar dâhil, aldığınız tüm ilaçları bilmelidir. Bunlar bipolar bozukluk için alınacak olan ilaçlarla etkileşime girebilir.
• İlaçları gerektiği biçimde düzenli olarak almak ve belirtiler artık görülmese bile ilaç tedavisini bırakmamak çok önemlidir. İlaçlarla ilgili herhangi bir konu (ilaçların azaltılması ya da ilaç tedavisinin sonlandırılması) mutlaka doktorla konuşulmalıdır.

Psikososyal Tedavi

Günümüzde birçok psikososyal tedavi bulunmaktadır. Bu tedavilerin daha iyi duygudurum dengesine, daha az hastaneye kaldırılma gereksinimine ve faaliyette artışa öncü olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca aile bireylerinin de psikososyal tedaviden yararlanabileceği unutulmamalıdır.

Bilişsel davranış tedavisi bipolar bozukluğu olan hastaların uygunsuz ya da olumsuz düşünce eğilimlerini ve davranışlarını değiştirmelerine yardımcı olmaktadır.

Psiko-eğitim bipolar bozukluğu olan hastalara ve ailelerine hastalığın doğasını ve nüksetmenin erken belirtilerini öğretmeyi amaçlar. Böylece erken müdahalede bulunulabilir ve ciddi bir mani ya da depresyon epizodu önlenebilir.

Aile terapisi, hastası olan ailelerde her zaman var olan stresi azaltmayı amaçlamaktadır.

Elektro-konvülsif terapi

Elektro-konvülsif tedavi, diğer tedavi yöntemleri işe yaramadığında uygulanır. Ciddi depresif ya da manik epizotlar için oldukça etkili olabilmektedir.

Bipolar bozukluk ya da manik depresyonla mücadele eden aile ve arkadaşlar hakkında daha fazla bilgi