Psikolojik Değerlendirme ve Danışmanlık

Birçok insan ve hatta DEHB'den etkilenmeyenler bile, moral bozucu olaylarla karşılaştıklarında davranışsal sorunlar yaşayacaktır. Davranışsal sorunlar oldukça sık görülmekte ve bu, bir kişinin DEHB'den etkilendiği anlamına gelmemektedir. Güçlü duygular ve davranışlarda değişiklikler boşanma, okul değişimi veya yeni bir yere taşınmak gibi olaylardan kaynaklanabilmektedir.

Ruh Sağlığı Hizmeti Seçeneklerine Genel Bakış

DEHB'nin semptomları davranışsal olduğundan, danışmanlık DEHB'nin teşhis ve tedavisinde çoğu zaman rol oynamaktadır.

Bu sayfada aşağıdakiler hakkında bilgi alabilirsiniz:

• Farklı Türdeki Sağlık Çalışanları
• Her uzmanın DEHB’si olan insanlar için neler yapabileceği

Kimler Yardım Edebilir?

• Aile Hekimi: Aile doktorları genelde yardım için gittiğiniz ilk sağlık çalışanlarıdır. Bu kişiler çoğu zaman çocuğunuzu tanıyacaktır ve ailenin tümü hakkında da bir fikirleri olacaktır. Her aile pratisyeni DEHB tedavisi ile ilgilenmediğinden, kendilerine DEHB ile ilgili tecrübelerini sormak iyi bir fikir olabilir. Ayrıca, aile doktorları yerel DEHB uzmanlarına yönlendirilmenizde size önemli ölçüde yardımcı olabilmektedir.
• Pediyatrist: Pediyatristler çocuk hastalıkları konusunda özel eğitim almış kişilerdir. Aile doktoru gibi, onlar da DEHB alanında tecrübe edinmemiş olabilir. DEHB ağırlıklı olarak çocuklarda görüldüğünden, bir pediyatristin DEHB ile ilgili muayene süreciyle tanışıklığı olabilir ve DEHB'deki davranış ve öğrenim belirtilerine benzer diğer tıbbi durumların geçerli olmadığını belirlemekte (veya bunların tespit edilmesinde) size yardımcı olabilir. Ayrıca, pediyatristler, çocuklara ilaç yazmak konusunda aile doktorlarına göre daha tecrübelidirler ve tıpkı aile doktorları gibi, onlar da DEHB uzmanlarına yapılabilecek tedaviler konusunda son derece geçerli bir kaynaktırlar.
• Gelişimsel ve Davranışsal Pediyatristler: Gelişimsel ve davranışsal pediyatrist, çocukların davranışları ve gelişimleri konusunda uzmanlaşmış bir doktordur. Birincil bakım doktorları ve diğer tıp uzmanları ile birlikte çalışan gelişimsel ve davranışsal pediyatristler, çok disiplinli bir takımın önde gelen üyeleridirler. Kapsamlı gelişimsel, tıbbi ve davranışsal değerlendirmelerde bulunurlar. Çeşitli tıbbi/gelişimsel teşhisler ile ilgili olarak anne babalara ve profesyonellere eğitim vermekte ve DEHB'nin ve diğer nörodavranışsal bozuklukların tıbbi yönetimini sağlamaktadırlar. Amerikan Pediyatri Akademisi’nin de şart koştuğu gibi, gelişim ve davranışlar ile ilgili konularda uzman olan pediyatristler, pediyatri görevlerinin ötesinde devam eden eğitimlerini tamamlamışlardır.

Diğer Tıp Uzmanları

Aile hekimi ve pediyatristin yanı sıra, DEHB için tedavi yolu aradığınızda adını duyabileceğiniz veya konuşabileceğiniz çeşitli tıp uzmanları mevcuttur. Aile hekiminiz sizin, çocuğunuzun veya bir yakınınızın DEHB'den etkilenip etkilenmediğini tespit etmek için sizi bu sağlık çalışanlarına sevk edebilir.

• Çocuk Psikiyatristi: Çocuk psikiyatristleri çocukluk çağındaki zihinsel sağlık sorunları ve hastalıkları konusunda uzmandır – buna DEHB ve çocukluk çağında depresyon da dahildir. Bir çocuk psikiyatristi, çocuğun tek sorununun DEHB olup olmadığını anlayabilir veya eğer varsa, diğer sorunları da tespit edebilir. Çoğu çocuk psikiyatristi DEHB'ye ve çocukların sık yaşadığı diğer durumlara yönelik ilaç yazma konusunda tecrübelidir.
• Pediyatrik Nörolog: Pediyatrik nörologların, DEHB teşhisi ve yönetimi konusunda uzmanlıkları olabilir. Bu doktorlar genelde nöbet bozukluklarını, Tourette sendromu gibi diğer sinirsel bozuklukları ve beyin tümörlerini tespit ve tedavi etme konusunda uzmandır. DEHB’si olan çoğu çocuk bu ihtimallerin olup olmadığını anlamak için pediyatrik nöroloğa başvurur.
• Psikiyatrist: Psikiyatristler, DEHB’si olan bir ergen veya yetişkine ilaç yazabilen zihinsel sağlık çalışanıdır. Fakat kendinizin veya sevdiğiniz bir kişinin DEHB semptomlarından etkilendiğini düşünüyorsanız, aile doktorunuza bir psikiyatrist tarafından değerlendirilmenin uygun olup olmadığını sormanızda fayda vardır. Çoğu ergende ve yetişkinde semptomlar sadece terapi ile iyileşme göstermeyebilir. Fakat terapi, DEHB’si olan kişilerin, aileleri, arkadaşları ve iş arkadaşları ile ilişkilerinde yaşadıkları sorunlarla başa çıkabilmeleri için bir yol bulmalarına yardımcı olabilmektedir.
• Kulak, Burun ve Boğaz (KBB) uzmanı ve/veya odyolog: Kulak, burun ve boğaz ile ilgili sorunlar, bir çocuğun öğrenme kabiliyetini sınırlayabileceğinden – ve duyma kaybının işaretlerinin görülmesi dinleme ve dikkat ile ilgili davranışları olumsuz etkileyeceğinden – bir KBB uzmanına veya odyoloğa, DEHB dışındaki ihtimallerin olmadığını belirlemek için danışılabilir.
• Oftalmolog ve/veya Optometrist: Görmede yaşanan sorunlar bir çocuğun öğrenme yeteneğini ve dikkatini etkileyebildiğinden, bir oftalmolog veya optometristten, göz ile ilgili sorunların olup olmadığını belirlemek için hizmet alınabilir.
• Psikolog: Psikologlar genelde eğitsel veya klinik çocuk psikolojisi ile ilgili deneyime sahiptir. Çoğunlukla özel bir iş yerinde veya bir okul alanı içinde çalışırlar. Psikologlar DEHB için testler yapabilir ve teşhis koyabilir, çocukların DEHB ile daha kolay başa çıkmasını sağlayabilir. Tıp doktorlarının aksine, psikologlar ilaç yazmamaktadır. Fakat tecrübelerini, davranışlar, öğrenme yetisi ve yetiştirme ile ilgili konularda yardımcı olmak amacıyla kullanabilirler. Lisanslı bir danışman veya Sosyal Çalışmalar üzerine Master Derecesi (MSW) olan bir terapist de ayrıca bir psikoloğun eğitim ve tecrübesine sahip olabilir ve psikologlarla beraber grup çalışması içinde bulunabilir.
• Özel Eğitim Çalışanı: Özel eğitim çalışanları okul sisteminiz içinde çalışmakta ve çeşitli fiziksel ve öğrenme engeline sahip çocuk için yönlendirici bir danışmanlık işlevi görmektedir. İşleri, resmi testlerin yapılmasını ve bireyselleştirilmiş eğitim planlarının (IEP'ler) oluşturulup yürürlüğe konmasını kapsayabilmektedir. Ayrıca okul çocuklarına sınıf-temelli bire bir yardım sunabilmektedirler. Okul sisteminin dışında öğretmenler ve davranışsal terapistler ek yardım sunabilmekte ve okul içindeki bir destek grubunda çocukla beraber evdeki ve okuldaki durumu iyileştirmek için çalışabilmektedir.
• DEHB Koçları: DEHB koçluğu, DEHB çalışanları topluluğu içinde görece yeni bir uzmanlık alanıdır. Sporla ilgili koçluk üzerine kuruludur, fakat yol gösterme ve motivasyon ile kişisel ve profesyonel yaşamları geliştirmek için bireysel zeminde kullanılmaktadır. Kavram hem terapi hem de danışmanlıktan etkilendiğinden, 'koçluk' terimi geliştirilmiştir. DEHB koçluğu kronik düzensizlik ve konsantrasyon yeteneği konularında yardımcı olmaktadır. Bu kişiler DEHB’si olan kişileri, hayatlarında büyük değişiklikler yapmaları için motive etmektedir DEHB koçları, kendine güven ve kendini kontrol etme konularına odaklanmaktadır. Hedefleri tanımlamak ve bunlara ulaşmak için beraber çalışarak, DEHB’si olan şahıslar kim oldukları konusunda daha iyi bir anlayışa sahip olabilirler. Anne ve babalar da çocuklarının DEHB koçu olmak üzere eğitim görebilirler.

DEHB koçluğu kronik düzensizlik ve konsantrasyon yeteneği konularında yardımcı olmaktadır. DEHB’si olan kişileri, hayatlarında büyük değişiklikler yapmaları için motive etmektedir. DEHB koçları, kendine güven ve kendini kontrol etme konularına odaklanmaktadır. Hedefleri tanımlamak ve bunlara ulaşmak için beraber çalışarak, DEHB’si olan şahısları kim oldukları konusunda daha iyi bir anlayışa ulaştırabilirler. Anne ve babalar da çocuklarının DEHB koçu olmak üzere eğitim görebilirler.